Theo Điều 110 – Trách nhiệm dân sự của hộ gia đình, Bộ luật Dân sự 2005: Hộ gia đình phải chịu trách nhiệm dân sự về việc thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự do người đại diện của hộ gia đình xác lập, thực hiện nhân danh hộ gia đình.

Hộ gia đình chịu trách nhiệm dân sự bằng tài sản chung của hộ; nếu tài sản chung không đủ để thực hiện nghĩa vụ chung của hộ thì các thành viên phải chịu trách nhiệm liên đới bằng tài sản riêng của mình.

Điều 25 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 về trách nhiệm liên đới của vợ, chồng đối với giao dịch do một bên thực hiện quy định: Vợ hoặc chồng phải chịu trách nhiệm liên đới đối với giao dịch dân sự hợp pháp do một trong hai người thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt thiết yếu của gia đình.

Giao dịch dân sự hợp pháp theo Điều 122 - Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự - Bộ luật Dân sự năm 2005, là những giao dịch dân sự có đủ các điều kiện sau:

-         Người tham gia giao dịch có năng lực hành vi dân sự;

-         Mục đích và nội dung của giao dịch không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội;

-         Người tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện;

-         Hình thức giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch trong trường hợp pháp luật có quy định.

Giao dịch hợp pháp ở đây có thể hiểu là giao dịch thuê, vay tài sản (tiền, vàng, hàng hóa khác), giao dịch mua bán, … Nhu cầu thiết yếu của gia đình là: ăn, ở, mặc, chăm sóc sức khỏe cho các thành viên trong gia đình, việc học hành của con trẻ...

Thông thường, đối với những giao dịch nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu, sinh hoạt, tiêu dùng trong gia đình, pháp luật không bắt buộc cả vợ và chồng cùng đứng tên trong giao dịch hoặc khi thực hiện phải hỏi ý kiến người kia. Tuy nhiên, do mục đích giao dịch là để đáp ứng những nhu cầu thiết yếu của gia đình, nghĩa là cả gia đình đều thụ hưởng lợi ích từ giao dịch đó, nên khi hậu quả xảy ra, cả vợ và chồng đều phải liên đới chịu trách nhiệm trong việc trả nợ và nợ đó được xác định là nợ chung. Nghĩa vụ liên đới được hiểu là vợ chồng phải cùng nhau trả. Ai có ít góp ít, ai có nhiều góp nhiều, thậm chí nếu một bên không làm ra tiền (thất nghiệp, nuôi con…), trong khi người kia làm có thu nhập thì người kia phải trả đủ các nghĩa vụ dân sự về tài sản cho các chủ nợ.

Điều này cũng phù hợp với tinh thần của Điều 95 Luật Hôn nhân và Gia đình - Nguyên tắc chia tài sản khi ly hôn: Việc thanh toán nghĩa vụ chung về tài sản của vợ, chồng do vợ, chồng thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì yêu cầu Toà án giải quyết.

Như vậy, nếu xác định được các khoản nợ đang tranh chấp là nợ chung thì hai vợ chồng có trách nhiệm liên đới để trả nợ. Sẽ không có vấn đề gì nếu cả hai vợ chồng cùng thống nhất được về khoản nợ đó và phân định được trách nhiệm của mỗi bên. Rắc rối nảy sinh khi một bên, ví dụ là bên vay tiền để mua sắm tài sản dùng chung nhưng  bên còn lại không đồng ý liên đới trả nợ thì người vay mượn có nghĩa vụ phải chứng minh việc vay mượn là để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của cả gia đình. Còn đối với những trường hợp khác, khi người vay tiền để tiêu dùng riêng, làm ăn kinh doanh riêng, … không dùng vào các nhu cầu sinh hoạt thiết yếu của cả gia đình thì đó là nợ riêng của người vay. Khi có tranh chấp xảy ra, các bên phải có nghĩa vụ chứng minh mục đích của tài sản vay đó.

Liên quan đến Điều 25 Luật Hôn nhân – Gia đình năm 2000, chúng tôi đặt ra trường hợp, một bên vay tuy không sử dụng tài sản vay để thỏa mãn nhu cầu thiết yếu của cả gia đình nhưng lợi ích thu được từ tài sản vay đó phục vụ trực tiếp cho những nhu cầu trên. Pháp luật chưa có điều chỉnh cụ thể về trường hợp này, nhưng theo chúng tôi, vẫn là nghĩa vụ liên đới của các bên song nếu các bên không thỏa thuận được, tòa án cần xác định lợi ích được tiêu dùng từ tài sản vay làm căn cứ để phân định trách nhiệm trả nợ của từng bên.

Mọi thông tin thắc mắc cần trao đổi liên quan đến các vấn đề trên, xin Quý khách hàng vui lòng liên lạc với Tư vấn Luật Brandco để được hướng dẫn chi tiết.

----------------------------

VAN PHONG CHINH

Dia chi:        So 1201 - Toa nha N2D - Khu Do thi Trung Hoa - Nhan Chinh  - Ha Noi
Dien thoai:      043. 556 34 88 - 043. 556 34 89 - Fax: 043. 556 34 89 (May le 208)
Website:          www.brandco.vn - www.camnangphapluat.com.
Email:              brandcovn@gmail.com - care@brandco.vn

CHI NHANH HAI PHONG

Dia chi:            So 180 - Pho Lung Dong - quan Hai An - thanh pho Hai Phong
Dien thoai:      031. 3804242 - Hotline: 090.228.4446
Website:          www.brandco.vn - www.camnangphapluat.com
Email:              brandcohp@gmail.com - brandcovn@gmail.com

WEBSITE: www.camnangphapluat.com  - www.brandco.vnwww.congtyluat.org – www.luatsuviet.org – www.camnangphapluat.vn – www.thanhlapdoanhgnhiep.org - www.vanphongluatsu.org - www.chuyennhuongduan.net - www.luatsutuvan.org - www.hopdong.info - www.phapluat.biz – www.phapluatonline.net - www.vietnamlawfirm.net